معرفی گیاه

سنبل الطیب با نام علمی .Valeriana officinalis L گیاهی است از تیره سنبل الطیب، که از زمان‌های گذشته به‌عنوان یک گیاه دارویی ارزشمند همواره مورد توجه و استفاده انسان بوده است. سنبل الطیب بوته‌ای استوار و چندساله است که منشا آن نواحی معتدل اروپا و آسیاست.

ساقه این گیاه به ارتفاع 30 تا 150 سانتی‌متر، ضخیم و شیاردار است. برگ‌ها به‌صورت متقابل نسبت به یکدیگر روی ساقه قرار می‌گیرند. این گیاه دارای گل آذین مرکب با گل‌های صورتی یا سفید است. گل‌ها از اواسط بهار سال دوم در انتهای ساقه‌های اصلی و فرعی پدیدار می‌شوند. ریشه دارای ریزومی کوتاه و استوانه‌ای شکل است. از ریزوم انشعاب‌های متعدد گوشتی و استوانه‌ای شکل به طول 10 تا 15 سانتی‌متر خارج می‌شود.

قسمت مورد استفاده این گیاه ریشه آن است که از بوی تند و نافذی برخوردار است. ریشه سنبل‌الطیب حاوی متابولیت‌های ثانویه ارزشمندی است که این مواد مدت‌ها پیش توسط محققان مورد شناسایی قرار گرفته است. به طور کلی دو گروه ترکیبات تاکنون در این گیاه شناسایی شده است؛ گروه اول، ترکیبات موجود در روغن فرار (اسانس) شامل مونوترپن‌ها و سزکویی‌ترپن‌ها. گروه دوم، والپوتریات‌ها و ترکیبات حاصل از تجزیه آن‌ها.

مهمترین ترکیبات تشکیل‌دهنده اسانس شامل بورنئول، آلفا و بتاپینن، تریپنولن، بتا بیزابولن، والرنان، والرنون، اسید والرنیک، اسید ایزووالرنیک، اسید کافئیک و اسید استیک است. والپوتریات‌ها شامل دی ان والپوتریات‌ها، مونو ان والپوتریات‌ها و والپوتریات هیدرین‌ها هستند. بوی تند ریشه سنبل‌الطیب ناشی از وجود اسید ایزووالرنیک است. چون بوی این ماده گربه را به طرف خود جلب می‌کند از این رو به این گیاه علف گربه نیز گفته می‌شود.
‌

خواص درمانی

سنبل الطیب دارای آثار آرام بخش، خواب آور، ضد تشنج، ضد اسپاسم و شل کننده عضلات بوده و در درمان مواردی چون بی‌خوابی، فشار عصبی، عدم تمرکز، استرس، اضطراب، سردرد، دردهای قاعدگی، یائسگی، اسپاسم رحم، قولنج، غش‌های عصبی، صرع، نورآستنی، هیستری و کاردیوپاتی عصبی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
‌